*Note this story is in Tagalog
Marahil ako ay nagsusulat tungkol sa kamatayan. Ang mga hayop at diyos ng gitnang-daigdig at impyerno ay hindi bumubuhay sa kalabuan.
Apoy, sakit, pagdurusa ng walang-hanggang gantimpala o walang-hanggang kapahamakan, iyan ang dahilan kung bakit hindi ako pinatutulog sa gabi.
Maraming mga nilalang sa listahan ko. Inaalam ko ang mga kwento nila at sinusulat ko ang mga ito. Ang ilan ay halata, kasama na ang sanggol na demonyo, ang tianak. Ang iba mas hindi kilala katulad ng mga nasa lupa na nakikipagpalit ng ginto para sa dugo ng kabataan, sagay yata ang tawag sa kanila.
At ngayon ako ay nadala na sa mga lupa ng Tinguian.
Isa itong kawili-wili.
Wala siyang katawan.
Ang ibig kong sabihin.
Literal na walang katawan.
Walang katawan
Minsan hindi rin ako makapaniwala na manunulat ako. Ayusin ko na lang sa edit.
Ngayon, ano ang nagpapaiba rito? Bukod sa walang katawan?
Masamang espiritu ito.
Siyempre.
Kakaunti at madalang ang mga mabubuting tao. Ang aking tuntunin ay: kung hindi sila isang ninuno, magingat sa kanilang mga motibo.
Ngayon, saan na ako?
Ah, oo.
Ang sama.
Sa totoo lang, hindi ko gusto ang salitang iyon.
Ano ba talaga ang sama?
Ito ba ay dinala ng mga mananakop?
Sa pangkalahatan ‘nakakasama’ ang sinasabi ko.
Mas maganda ang tunog.
Napapalayo na naman ako sa paksa. Hindi ba nakakainis kapag nangyayari ‘yun?
Sa madaling salita.
Ang Akop.
Isa pang nilalang na mga babae ang biktima.
Palagi kong iniuugnay ang mga alamat na ito sa kalagayan ng mga pinkamahihina sa Lipunan – ang mga bata at kababaihan.
Kahit papaano, ito ay bago, hindi katulad ng pang-apatnapu na mga kwento ko tulad sa wak-wak.
Una sa lahat.
Ano ang gusto nito?
Ang biktima nito ay mga biyuda.
Kapag ang asawa niya ay bagong namatay, tumatama ang Akop.
Sinusundan nito ang bakas habang naghihintay ng pagkakataon na yakapin ang babae. Ito ay para sundan niya ang asawa niya sa kabilang-buhay.
Noon kailangan na protektahan ang biyuda
Tradisyon na ilagay ang patay na katawan ng asawa sa loob ng bahay, habang nagtatago ang biyuda sa likod ng mga unan. Mahigpit din siyang pinoprotektahan ng mga tagapanangis.
At hindi natin pwedeng makalimutan ang lambat. Ang mahabang mga dalari ng Akop ay hindi tumatagos sa pananggalan.
Nakasuot din siya ng mga buto.
Ayaw ito ng Akop, hindi ko alam kung bakit.
Hindi ko alam kung malalaman ko kahit kelan.
At sa gayon, isa pang nilalang ang natapos.
Masmabilis sa inasahan ko.
Sa isang linggo, susubukan ko ng bago.
Matagal-tagal na rin akong hindi nagsusulat tungkol sa daigig sa langit.
Baka isa pang kuwento tungkol sa biraddali?
Baka hindi.
Tignan natin.
=————————————-=
I write about death a lot. The creatures and gods of the middleworld and underworld don’t live in ambiguity.
Fire, pain, suffering an eternal reward or eternal damnation, that’s what keeps me up at night.
There are many creatures on my list. I learn their stories and put them to pen. Some are obvious, the demon baby tianak among them. Others are more obscure, like those of the earth that exchange gold for the blood of youth, sagay, I think they are called.
And now I am taken to the lands of the Tinguian.
This one is interesting.
It has nobody.
I mean.
Literally without a body.
No body.
Sometimes I can’t believe that I’m a writer. I’ll fix it in the edit.
Now what makes it different? Apart from no body?
It’s an evil spirit.
Of course.
The benevolent ones are few and far between. My rule is: if they’re not an ancestor, be wary of their motives.
Now where was I?
Ah yes.
The evil.
I actually don’t like that word.
What is evil, really?
Is it something brought about by the colonizers?
I generally just say ‘harmful’.
It has a better ring to it.
I’m going on a tangent again. Don’t you hate when that happens?
Anyway.
The Akop.
Another creature that preys on women.
I always link these legends to the premise of waring the most vulnerable members of society, children and women.
At least this one is new, not like the fortieth wak-wak story I’ve been told.
First things first.
What does it want?
It targets widows.
When her spouse has newly passed away, the Akop strikes.
It stalks the wake waiting for an opportunity to give her a frigid hug. This is so that she will follow her husband to the next world.
The widow must be protected then.
It is tradition that the deceased husband’s body is kept in the house, with the widow hiding behind pillows. She is closely protected by wailers as well.
And one cannot forget the fish net. The Akop’s long fingers are not able to penetrate that shield.
She also wears seeds.
The Akop dislikes them, for what reason I don’t know.
I don’t think I’ll ever know.
And thus, another creature finished.
Faster than I expected.
Next week I’ll try something new.
I haven’t written about the skyworld in a while.
Maybe another biraddali story?
Maybe not.
We’ll see.
=——————–=
*Tagalog is an Austronesian language spoken as a first language by a quarter of the population of the Philippines and as a second language by the majority. Its standardized form, officially named Filipino, is the national language of the Philippines, and is one of two official languages alongside English.
Written by Karl Gaverza
Translation by Ailene Pasco
Copyright © Karl Gaverza
Translation Copyright © Ailene Pasco
Inspired by the Akop description in The Tinguian / Abra / Itneg: Social, Religious, and Economic Life of a Philippine Tribe, Fay-Cooper Cole, 1922
Illustration by Brian Valeza used with permission from Rob Martin of Pine Box Entertainment and Secret Garden Games
